W dniach 11-23 sierpnia 2025 roku Stowarzyszenie „Wieża Książęca w Siedlęcinie” zrealizowało obóz dla wolontariuszy, którego celem była rekonstrukcja średniowiecznego kafla piecowego oraz zaprojektowanie nowej wystawy nt. systemów grzewczych w zabytkowej wieży w Siedlęcinie. Punktem wyjścia dla obozu były efekty prac podobnych przedsięwzięć, realizowanych w minionych latach.
Oto, co wolontariusze pisali o swoich działaniach w poszczególnych dniach:
Dzień 1 (poniedziałek, 11.08.2025)
Sezon na wolontariat się rozpoczął! Wieża gości właśnie 10 miłośników dziedzictwa kulturowego, którzy przez kolejne 2 tygodnie będą działać na rzecz wspaniałego zabytku siedlęcińskiego. Rozpoczęli dzisiaj od szczegółowego poznania obiektu i jego historii, którą opowiedział im dr Przemysław Nocuń. Zainspirowani atmosferą średniowiecznych wnętrz skryli się w cieniu wieży, by stamtąd rozpocząć pracę nad odtwarzaniem procesu tworzenia kafli piecowych. Pod okiem instruktora nauczyli się podstaw snycerstwa i przy pomocy dłut przenosili na lipowe matryce motywy znalezione na kaflu z wieży. To pierwszy krok do uzyskania wspaniałych efektów, które przedstawimy Wam już niedługo!
Dzień 2 (wtorek, 12.08.2025)
Rozpoczęte wczoraj matryce uzyskały dzisiaj swój finalny kształt. Używając małych dłut i hebli nasza grupa wyryła w miękkim drewnie pozostałą część ornamentu widocznego na znalezionym w wieży fragmencie kafla piecowego – motywu Filis i Arystotelesa. Po rzemieślniczej części dnia spotkaliśmy się z zarządzającą wieżą Ludmiłą Sobotą, która opowiedziała nam, jak funkcjonuje wieża i jaki ogromny potencjał w sobie kryje. Zrodziło to ogromną falę pomysłów, które będziemy chcieli niedługo rozwinąć i wypracować nowe propozycje na przyszłość.
Dzień 3 (środa, 13.08.2025)
Nie tylko skóra przypieka się na słońcu, podobnie wysycha glina pod wpływem ciepła. Nasza instruktorka ceramiki, podczas dzisiejszych warsztatów, podzieliła się jednak z nami swoim bogatym doświadczeniem pracy z tym miękkim materiałem pozwalając nam uniknąć większości błędów. Korzystając więc ponownie z cienia rzucanego przez wieżę książęcą, przygotowywaliśmy glinę do odbicia w niej matryc. Na tym etapie, jak w średniowieczu, nie użyliśmy żadnej maszyny i samodzielnie uwolniliśmy pęcherzyki powietrza z gliny, dzięki czemu nie uszkodzi się ona podczas wypału. Następnie dokładnie wypełniliśmy formy tym budulcem, by dokładnie odbił się w nim wyryty relief Filis i Arystotelesa.
Dzień 4 (czwartek, 14.08.2025)
Dając za wygraną w konkurowaniu z piecem ceramicznym i temperaturą potrzebną do wypalenia naszych glinianych kafli, zajęliśmy się dziś badaniem potrzeb osób odwiedzających wieżę. Pomogły nam w tym wskazówki i modele przedstawione przez zarządzającą zabytkiem podczas wspólnych warsztatów. By poznać warunki na innych obiektach, a także historię regionu, udaliśmy się na wycieczkę do Wlenia na zamek. Murowaną warownię zwiedziliśmy ze wspaniałym oprowadzaniem zakończonym grupowym ogniskiem.
Dzień 5 (piątek, 15.08.2025)
Opracowaliśmy kwestionariusz badający potrzeby zwiedzających, by zaadresować ich oczekiwania wobec obecnej i planowanej wystawy. Natomiast podczas warsztatów muzealniczych przygotowywaliśmy się do zaprojektowania wystawy prezentującej powstawanie kafla, które będzie naszym głównym celem na kolejny tydzień.
Dzień 6 (sobota, 16.08.2025)
Rozpoczęliśmy przygotowania do Dnia Archeologa, który miał miejsce właśnie dziś. Wspólnie z młodszymi dzieliliśmy się wiedzą o kaflarstwie i pigmentach, jednocześnie podkreślając wagę, z jaką należy traktować wszelkie znaleziska o potencjalnie historycznym znaczeniu.
Dzień 7 (niedziela, 17.08.2025)
Odkrywanie tradycyjnego wytwarzania ceramicznych kafli piecowych i odtwarzanie tego procesu to niezwykle angażujące zajęcie i niepowtarzalna okazja. Chcąc dalej zgłębić wiedzę w tym obszarze, wybraliśmy się dziś do Bolesławca na Święto Ceramiki. Przyglądając się pokazom glinianego rzemiosła oraz wędrując wśród stanowisk pełnych kunsztownych wytworów utrwalaliśmy zdobytą wiedzę oraz podziwialiśmy możliwości, jakie daje zręczna manipulacja gliną.
Dzień 8 (poniedziałek, 18.08.2025)
Po udanej podróży do Bolesławca w poszukiwaniu historii ceramiki wróciliśmy do intensywnej pracy! W trakcie porannych spotkań podsumowaliśmy Kaczawski Dzień Archeologa 2025, w którym aktywnie uczestniczyliśmy przygotowując animacje i warsztaty dla dzieci przybliżające realia pracy osób badających zabytki przeszłości. Zgromadziliśmy wiele wartościowych spostrzeżeń, które pomogą nam w jeszcze lepszym przygotowaniu następnych edycji wydarzenia. Po południu pracowaliśmy nad koncepcją wystawy dot. ogrzewania w średniowieczu, która znajdzie się na pierwszym piętrze wieży. Udało nam się przygotować konspekty tablic informacyjnych oraz zebrać materiały merytoryczne, na podstawie których przygotujemy teksty ekspozycyjne.
Dzień 9 (wtorek, 19.08.2025)
Dziś o poranku gruchnęła wspaniała plotka – nasze gliniane kafle zostały wypalone i żaden z nich nie doznał uszczerbku, mimo ciężkich do usunięcia z gliny bąbelków powietrza Zajęliśmy się szkliwieniem, aby nasze dzieła uzyskały podobny wygląd do fragmentu kafla znalezionego w wieży. Po kolejnym pożegnaniu z kaflami kontynuowaliśmy pracę nad tablicami wystawienniczymi.
Dzień 10 (środa, 20.08.2025)
Poranek spędziliśmy kontynuując prace nad tablicami informacyjnymi dot. ogrzewania w średniowieczu, które znajdą się na pierwszym piętrze wieży. W pocie czoła doszlifowaliśmy formę tekstów oraz pracowaliśmy nad spójną kolorystyką oraz rozgrzewającą szatą graficzną. Po południu wybraliśmy się na wycieczkę do Muzeum Karkonoskiego w Jeleniej Górze, gdzie podziwialiśmy eksponaty pochodzące z wykopalisk w okolicach Jeleniej Góry. Zachwycaliśmy się zbiorami rzemiosła artystycznego, w tym wspaniałej kolekcji szkła. Naszą uwagę przykuła także rekonstrukcja pieca kaflowego idealnie korespondująca z tematem naszego obozu.
Dzień 11 (czwartek, 21.08.2025)
W Siedlęcinie działania wolontariuszy zmierzają ku końcowi! W ramach porannych warsztatów kontynuowaliśmy pracę nad tablicami, które pozwolą stworzyć nową wystawę poświęconą średniowiecznym metodom ogrzewania pomieszczeń. Obecnie przygotowujemy projekty, które posłużą jako podstawa graficznego rozplanowania elementów na planszach ekspozycyjnych. Oprócz prac koncepcyjnych związanych z wystawą wykonaliśmy liczne prace porządkowe na terenie wieży i jej okolic. Wieczorem, po zakończeniu zadań przewidzianych na dzisiejszy dzień, zaprosiliśmy przedstawicieli lokalnej społeczności na otwarte spotkanie, na którym przedstawiliśmy efekty naszych dotychczasowych działań. Dziękujemy wszystkim za przybycie i zaangażowanie w dialog na temat wieży!
Dzień 12 (piątek, 22.08.2025)
Zakończyliśmy proces odtwarzania kafli piecowych! Wieczorem dotarły do nas – ciepłe jak bułeczki – ceramiczne kafle, nad którymi prace rozpoczęliśmy prawie dwa tygodnie temu. Poszkliwione i wypalone drugi raz będą stanowić dla nas namacalną pamiątkę naszego zaangażowania #WspólnieDlaDziedzictwa. Tego samego dnia oprowadzaliśmy także chętnych po zabytku omawiając przygotowany koncept nowej wystawy i dokonaliśmy ostatnich poprawek do tablic, które niedługo odkryją przed Wami historię i sposoby ogrzewania funkcjonujące na przestrzeni dziejów w siedlęcińskiej wieży. Na koniec zajęliśmy się sprzątaniem wieży i jej przygotowaniem do wieczornej uczty, zwieńczającą nasz czas tutaj. My już pożegnaliśmy się z dworem i wieżą, lecz na sam koniec chcielibyśmy Was serdecznie zaprosić do odwiedzenia jej w kolejnych miesiącach i zapoznania się z owocami naszej pracy oraz dziedzictwem kulturowym, jakie zachowało się w Siedlęcinie.
Dzień 13 (sobota, 23.08.2025)
Wszystko, co dobre, szybko się kończy. I choć obóz trwał aż dwa tygodnie, trzeba ruszać do domów. Przed nami jeszcze zdalna praca nad dokończeniem projektów wystawy o technikach ogrzewania w wieży książęcej w Siedlęcinie!
Folder wystawowy do pobrania:
Zapraszamy również do odwiedzenia wystawy na I piętrze wieży w Siedlęcinie:
Zadanie „Odkrywamy tajemnice średniowiecznego pieca kaflowego w wieży w Siedlęcinie – na nowo i dla wszystkich”.
