Zamek Gombervaux to średniowieczna warownia położona w regionie Grand Est. Wzniesiony na początku XIV wieku przez Geoffroya de Nancy, przez cztery stulecia pełnił funkcję rezydencji obronnej. Z czworobocznego założenia otoczonego szeroką fosą do dzisiaj zachowały się trzy wieże narożne i monumentalny donżon pełniący funkcję bramy.
Od 1989 roku zabytkiem opiekuje się Stowarzyszenie Gombervaux, którego celem jest ochrona, badania oraz działania na rzecz jego popularyzacji i animacji. Stowarzyszenie to jest członkiem sieci REMPART, z którym Stowarzyszenie „Wieża Książęca w Siedlęcinie” współpracuje od 2016 roku. Obecnie realizowany jest projekt ERASMUS+: HERITAGE VOLUNTEERS AND LEADERS IV.
O PROJEKCIE Celem projektu jest poprawa dostępności zwiedzania zamku. Podczas warsztatów kowalskich i stolarskich uczestnicy wykonają meble (ławy, krzesła, kufry) inspirowane średniowieczem. Zostaną one ustawione w zamku do użytku zwiedzających (ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb osób o zmniejszonej mobilności). Stworzenie mebli o historycznym charakterze ma przyczynić się do lepszego zrozumienia historycznych realiów miejsca.
ZAKWATEROWANIE I WYŻYWIENIE Nocleg w namiotach na dziedzińcu zamku. Do dyspozycji wolontariuszy jest duży namiot zbiorowy oraz polowe łóżka. Na miejscu dostępne są toalety kompostowe oraz prysznice solarne. Istnieje możliwość korzystania z pryszniców w szatniach lokalnego klubu piłkarskiego kilka razy w tygodniu.
Posiłki przygotowywane są wspólnie przez wolontariuszy.
KOSZT 40 € (członkostwo w REMPART + ubezpieczenie) podróż (zwrot kosztów podróży do 275 € po zakończeniu projektu)
Projekt adresowany jest do osób w wieku od 18 do 30 lat.
Już po raz kolejny – korzystając ze współpracy z francuską organizacją REMPART – mieliśmy okazję skorzystać z obecności przedstawiciela wieży na szkoleniu dla liderów. U stóp wyjątkowego zamku, na przełomie marca i kwietnia, realizowane były zajęcia teoretyczne, dotyczące zasad organizacji obozów dla wolontariuszy, ale także zajęcia praktyczne.
W ramach „Światowego Dnia Wody” i akcji „Sprzątamy Rzeki” 29 marca 2025 r. Pani Sołtys Siedlęcina – we współpracy m.in. ze Stowarzyszeniem „Wieża Książęca w Siedlęcinie” – zorganizowała akcję sprzątania kolejnego odcinka nabrzeża Bobru.
Staraliśmy się reklamować akcję i wystawiliśmy jednoosobową, ale dziarską reprezentację. Gratulujemy mieszkańcom Siedlęcina zaangażowania w upiększanie swojej miejscowości!
Po ogłoszeniu przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego konkursu na rzecz zabytków, które ucierpiały w powodzi 2024 roku przygotowaliśmy dwa wnioski, które zostały złożone w terminie. Teraz pozostaje trzymać kciuki do początku maja, kiedy planowane jest ogłoszenie wyników.
Nasze wnioski dotyczą:
naprawy uszkodzonego mostu
odbudowy zniszczonego odcinka muru oporowego fosy oraz wzmocnienia jego konstrukcji
Po powodzi 2024 roku przyspieszyły nasze prace nad planowanym już wcześniej projektem odbudowy średniowiecznej grobli za fosą – wraz z murami oporowymi, dwóch mostów oraz muru oporowego fosy. Niestety, zniszczenia z września 2024 wymusiły zmiany w projekcie, ponieważ niektóre fragmenty i elementy uległy zniszczeniu.
Przygotowujemy się do złożenia wniosku do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na odbudowę zniszczonych elementów i wzmocnienie konstrukcji. Na szczęście termin składania wniosków przedłużono do końca lutego. Zdążymy 🙂
7 października w Bukareszcie miała miejsce Gala Europa Nostra Awards 2024. Podczas wydarzenia projekt, w którym uczestniczyliśmy jako Wieża Książęca w Siedlęcinie (Polska) zdobył nie tylko nagrodę, ale także Grand Prix!!!
Ogromne podziękowania dla The National Trust of Georgia, International National Trusts Organisation (INTO) oraz Asso Rempart za uczynienie naszego Stowarzyszenia częścią tego projektu. Nie byłoby to możliwe bez wolontariuszy, którzy pojechali z nami do Gruzji, aby zabezpieczyć wieżę w Akhieli.
W efekcie sierpniowego obozu dla wolontariuszy NID na II piętrze wieży powstała wystawa na temat malowideł oraz dawnego podziału funkcjonalnego tej kondygnacji.
Tablice ekspozycyjne (wiszące i stojące) przygotowane zostały w pięciu wersjach językowych (polskiej, angielskiej, niemieckiej, czeskiej i francuskiej). Ta ostatnia powstała dzięki zaangażowaniu francuskich wolontariuszy z obozu REMPART.
Powódź – wielka tragedia, jaka dotknęła Dolny Śląsk w ostatnich dniach – nie oszczędziła również wieży i jej otoczenia. Oprócz zalanych piwnic wieży i dworu zniszczenia dotyczyły też kamiennego mostu (zarwała się część jego przepustu) oraz muru oporowego fosy (kilka metrów muru uległo zwaleniu).
W pierwsze kolejności planujemy uporządkować teren i zabezpieczyć most. Później będziemy starali się zdobyć środki na naprawy.
22 czerwca gościliśmy badaczy z Uniwersytetu we Florencji , którzy zachwyceni byli Wieżą i malowidłami z Lancelotem. Mamy nadzieję, że złożony wspólnie z Uniwersytetem Jagiellońskim polsko-włoski projekt otrzyma dofinansowanie i wkrótce będziemy gościć także naukowców i studentów z Florencji. Efektem ich działań ma być koncepcja oraz projekt muzealizacji wieży i jej otoczenia, a DIDA należy w tej dziedzinie do najlepszych na świecie!
Poniżej publikujemy skrócony komunikat prasowy (przetłumaczony na język polski) zwycięzcy tegorocznej nagrody – EUROPA NOSTRA – zaprzyjaźnionej z nami gruzińskiej organizacji The National Trust of Georgia (pełny tekst w języku angielskim do pobrania tutaj)
Nasi wolontariusze dwukrotnie – w 2022 i 2023 roku, brali udział w pracach związanych z dokumentacją, porządkowaniem i renowacją kamiennej wieży rodu Tsiskarauli na obszarze Wysokiego Kaukazu:
European Heritage Award/ Europa Nostra Award 2024 dla National Trust of Georgia
W latach 2021-2023 powstał wspólny europejski projekt mający na celu odrestaurowanie średniowiecznej wieży zagrożonej zawaleniem, w odległym wysokogórskim regionie Gruzji, Chewsuretii. Projekt został pomyślnie wdrożony dzięki wysokiemu zaangażowaniu i doskonałej współpracy partnerów brytyjskich, francuskich, polskich i gruzińskich, doświadczonemu zespołowi profesjonalistów oraz niestrudzonym wysiłkom 46 młodych obywateli Gruzji i Europy, pracujących na jego rzecz na zasadzie wolontariatu. Projekt zwrócił także bardzo potrzebną uwagę – krajową i międzynarodową – na odległą górską społeczność Gruzji i zwiększył jej przyszły potencjał zrównoważonego rozwoju.
Średniowieczna wieża strażnicza o wysokości 19 metrów znajduje się w jednym z najodleglejszych regionów Gruzji – Kotlinie Arkhoti w Chewsuretii – odciętym przez przełęcz o wysokości 2900 metrów przez osiem miesięcy w roku.
Wieża, poważnie uszkodzona przez rosyjski pocisk rakietowy w 2001 roku podczas drugiej wojny czeczeńskiej, była zagrożona zawaleniem. Jej odbudowa wymagała przetransportowania rusztowań oraz ludzi – architektów, techników, kamieniarzy i wolontariuszy – przez przełęcz, aby mogli oni realizować prace w ciągu krótkiego trzymiesięcznego okna – zanim śnieg ponownie zamknie dolinę. 46 Gruzinów, Francuzów, Polaków i Brytyjczyków pracowało wraz z ekspertami, lokalnymi mieszkańcami wioski i tradycyjnymi rzemieślnikami, w celu odrestaurowania wieży, która jest obecnie uznanym wzorem odbudowy dla gruzińskiej architektury obronnej.
Oprócz stabilizacji wieży, głównym celem tego projektu było dzielenie się wiedzą i budowanie potencjału w ramach samej organizacji – National Trust of Georgia. Podczas dwóch wizyt we Francji i w Wielkiej Brytanii pracownicy National Trust of Georgia uczyli się angielskich i francuskich modeli wolontariatu oraz zarządzania miejscami dziedzictwa, zlokalizowanymi daleko od zamieszkałych terenów.
Projekt ten podniósł również rangę wolontariatu w Gruzji i zapewnił młodym obywatelom tego kraju poszukiwane przez nich możliwości zaangażowania się w działania na rzecz swojego dziedzictwa i idące za tym budowanie lokalnej dumy i tożsamości.
Od samego początku projekt miał znaczenie europejskie – stał się symbolem międzynarodowej współpracy i wspólnych wysiłków na rzecz zachowania średniowiecznej wieży, w którą uderzył rosyjski pocisk rakietowy.
Projekt stanął w obliczu wielu wyzwań, w tym pandemii COVID-19, inwazji Rosji na Ukrainę i poważnego osunięcia się ziemi na drodze do Chewsuretii. Wbrew wszelkim przeciwnościom zabezpieczona wieża Tsiskaraulich niesie ze sobą nową, pozytywną warstwę historii, naznaczoną międzynarodową współpracą. Ten krótki film (5 minut) pokazuje realizację projektu.
Marine Mizandari, współprzewodnicząca National Trust for Georgia, powiedziała:
„Zaangażowanie brytyjskich, francuskich, polskich i gruzińskich profesjonalistów oraz młodych wolontariuszy, a także ich determinacja w ratowaniu zagrożonej zawaleniem średniowiecznej wieży w Gruzji, odegrały kluczową rolę w pokonaniu wszystkich wyzwań i pomyślnym wypełnieniu tej szczytnej misji.”
„Był to wspólny europejski projekt w dziedzinie ochrony gruzińskiego dziedzictwa kulturowego na skalę, jakiej nigdy wcześniej nie widziałam. Liczne korzyści i skutki tej wspólnej inicjatywy są już namacalne: dzięki temu projektowi wzmocniliśmy lokalną społeczność, zwiększyliśmy potencjał ekoturystyki w tym odległym regionie i stworzyliśmy solidną międzynarodową sieć młodych wolontariuszy. Dzięki szerokiemu zasięgowi medialnemu podnieśliśmy świadomość wyjątkowości dziedzictwa kulturowego Gruzji i znaczenia jego ochrony, zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej. Jestem przekonana, że w pełni odrestaurowana wieża będzie nadal ważnym punktem, wokół którego będą mogły rozwijać się nowe inicjatywy”.
Dziś wieża w Akhieli, wraz z wewnętrznym muzeum, jest otwarta dla publiczności, zapraszając nowe grupy turystów do tej pięknej Doliny Arkhoti. Odwiedzający mogą przeczytać o historii wieży na panelach interpretacyjnych, zobaczyć pozostałości rosyjskiej rakiety (która ją poważnie uszkodziła), dowiedzieć się o renowacji obiektu i zwiedzić okoliczne wioski.
„Obywatelska odbudowa wieży Tsiskaraulich uosabia doskonałość w ochronie dziedzictwa poprzez holistyczne podejście, integrując odbudowę dziedzictwa budowlanego, zaangażowanie społeczności, współpracę międzynarodową i budowanie potencjału, po poważnym uszkodzeniu zabytku spowodowanym przez rosyjski pocisk wystrzelony podczas drugiej wojny czeczeńskiej. Angażując się w szerszą sieć i konsorcjum, projekt zapewnił platformę wymiany wiedzy i kultury”, argumentowało jury nagrody.
„Wykorzystanie tradycyjnych materiałów i technik zwiększyło autentyczność pracy, podczas gdy zaangażowanie społeczności, angażując mieszkańców, międzynarodowych wolontariuszy i diasporę, stworzyło poczucie zarządzania. Projekt posłużył jako katalizator międzynarodowych stosunków kulturalnych, pokoju i budowania zaufania, demonstrując siłę współpracy opartej na dziedzictwie kulturowym w przezwyciężaniu konfliktów i rehabilitacji lokalnych społeczności” – podsumowało jury konkursu.
Osoba do kontaktu:
Rusudan Panozishvili The National Trust of Georgia Email: heritage.platform.info@gmail.com +995 599 104043
